Substancje lotne pozyskiwane z roślin od wieków budzą zainteresowanie ze względu na swój intensywny zapach a także zróżnicowany skład chemiczny. W wielu kulturach wykorzystywano je w codziennych rytuałach związanych z otoczeniem domowym, higieną albo praktykami zapachowymi. Współcześnie określane jako olejki eteryczne, stanowią grupę koncentratów roślinnych, które powstają w wyniku procesów wydzielania naturalnych związków aromatycznych teraźniejszych w kwiatach, liściach, korzeniach czy owocach.
Ich właściwości zapachowe wynikają z obecności wielu składników lotnych, które mogą różnić się w współzależności od gatunku rośliny a także warunków jej wzrostu.
Proces pozyskiwania, dzięki któremu uzyskuje się naturalne olejki eteryczne, może przebiegać na kilka możliwości, z których właściwie każdy ma wpływ na końcowy skład produktu. Jedną z najczęściej wykorzystywanych metod jest destylacja parą wodną, pozwalająca na oddzielenie substancji aromatycznych od surowca roślinnego bez jego spalania. W przypadku niektórych roślin używa się również tłoczenie na zimno, zwłaszcza w przyrównaniu do skórek owoców cytrusowych, gdzie zawartość olejków jest skoncentrowana w zewnętrznej warstwie. Istnieją również bardziej złożone techniki ekstrakcji, które stosowane są w celu uzyskania określonych frakcji zapachowych, natomiast ich przeznaczenie uzależniony jest od rodzaju materiału roślinnego i oczekiwanego efektu końcowego.
W praktyce użytkowej aromatyczne ekstrakty roślinne znajdują użycie w różnych obszarach związanych z zapachem otoczenia a także jego odbiorem sensorycznym. Jednym z nich jest aromaterapia, czyli sposób wykorzystywania zapachów w przestrzeni domowej albo użytkowej, który opiera się na dyfuzji substancji lotnych w powietrzu. W tym kontekście olejki eteryczne mogą być stosowane w dyfuzorach, inhalatorach lub innych urządzeniach rozpraszających zapach. Zainteresowanie tego typu praktykami wynika często z potrzeby urozmaicenia otoczenia zapachowego oraz budowy określonej atmosfery w pomieszczeniach, przy czym sposób ich wykorzystania może się różnić w współzależności od indywidualnych preferencji i warunków środowiskowych.
Skład chemiczny poszczególnych olejów roślinnych może być bardzo zróżnicowany, co wpływa na ich trwałość, intensywność zapachu a także sposób przechowywania. Naturalne olejki eteryczne charakteryzują się wysoką lotnością, dlatego ich aromat może modyfikować się w czasie w zależności od ekspozycji na światło, temperaturę czy kontakt z powietrzem. W związku z tym ważne jest utrzymywanie ich w odpowiednich warunkach, które ograniczają degradację substancji zapachowych. Warto także zauważyć, że różnice między poszczególnymi olejami wynikają nie tylko z gatunku rośliny, niemniej jednak też z regionu jej pochodzenia a także metod przetwarzania surowca, co powoduje, że właściwie każdy z nich może posiadać odmienny profil aromatyczny.
Więcej informacji: aromaterapia.